Kudüs’te, eski kentin Yafa kapısından çıktığınızda hemen önünüzde sağ tarafta adına Memenullah denilen Kudüs’ün en eski Müslüman Mezarlığı uzanır. 168 dönümlük bir alana yayılan kabristan, Selahaddin Eyyüboğlu tarafından Kudüs fethi sonrasında restore edilerek 1187 yılından itibaren Müslüman mezarlığı olarak kullanılmaya başlanmış ve 1927 yılına kadar resmi mezarlık olarak kullanılmıştır.

Memenullah Mezarlığından bugün geriye kalan pek az mezar mevcut. Mezarlığın imara açılması sonrasında önce üzerine park inşa edilmiş. Günümüzde ise 400 Milyon Dolarlık bir rant kapısı.

Memenullah mezarlığı üzerinde gerçekleştirilen her imar faaliyetinde toprağın derinliklerinden kemikler çıkmakta. Tarihçilerin yazdıklarından öğrendiklerimiz şu ki, en azından 14 devlet yöneticisi, çoğu Memluk döneminden 62 bilim adamı, 36 sufi, 33 kadı bu mezarlıkta yatıyor. Binlercesi ise bilinmiyor.

Müslüman tarihçilerden Mücrettin’in 1495 yılında yazdığına göre, “her kim ki bu mezarlıkta gömülür, Cennetin altında yatar”. Memenullah mezarlığı tarihi özelliğinin yanısıra, Müslümanlar için Kudüs’teki kutsal alanlardan birini de ifade ediyor. Mezarlıkta Hz.Muhammed’in sahabelerinden de yatanlar olduğuna inanılıyor.

Son yıllarda İsrail tarafından üzerine inşa edilmek istenen bir Hoşgörü Müzesi ile gündeme gelen mezarlık, Filistin ve İsrail arasında halen devam eden tartışmalara sebep olmuş. Müslümanlar, Kudüs’ün en eski Müslüman mezarlığı üzerinde Hoşgörü Müzesi adı altında bir müze inşa edilmesini trajik bir hoşgörüsüzlük olarak görüyorlar.
